|
04 Şubat 2026 Çarşamba
RUMELİ-BALKAN CAMİASI NEDEN BUGÜN GÜÇLÜ LİDERLER ÇIKARMIYOR?
RUMELİ-BALKAN CAMİASI NEDEN BUGÜN GÜÇLÜ LİDERLER ÇIKARMIYOR? Bu soru kişisel eksiklikle değil, tarihsel kopuşla açıklanabilir. Rumeli ve Balkan coğrafyası, Osmanlı’nın yalnızca sınır hattı değil; devlet aklının, askerî kadronun ve bürokratik elitin ana üretim merkezlerinden biriydi. Ancak bu merkez bilinçli ya da bilinçsiz şekilde tüketildi.
14.–19. yüzyıllar boyunca Rumeli: Ordu komuta kademesini, devlet yöneticilerini, modernleşme yanlısı aydınları besleyen ana havzaydı. Balkan Savaşları (1912–1913) ile bu havza: Fiziken kaybedildi, nüfus kırıldı, kurumsal hafıza dağıldı. Bu, sadece toprak değil; insan sermayesi kaybıydı.
2 - Asker oldu, geri dönmedi” gerçeği ve Lider eksikliği ! Rumeli erkek nüfusu: Balkan Savaşları, I. Dünya Savaşı, Kurtuluş Savaşı sürecinde orantısız biçimde cepheye sürüldü. Bu nedenle: Aydın üretimi kesildi, sivil liderlik zinciri koptu ve yerine sessiz, travmalı muhacir kuşaklar geldi. Bu kuşak: Devlete sadıktı, gürültücü değildi, hak talep etmeyi değil, hayatta kalmayı öğrendi.
3 - Mustafa Kemal Atatürk: Rumeli’nin son büyük lideri Atatürk: Rumeli doğumludur (Selanik) ve Balkan kaybını kişisel bir travma olarak taşımıştır. “Vatan” kavramını daraltarak kurtarmak zorunda kalan bir liderdir. Onun liderliği bir istisnadır çünkü: Rumeli elitinin son sağlam halkasından çıkmıştır. Ondan sonra gelen kuşak, o havzanın devamı değildir
4 - Bugün neden “yüksek ses” yok? Çünkü Rumeli-Balkan kökenli topluluklar: Devleti kurdu, bedelini ödedi, sonra sessizliğe çekildi Modern Türkiye’de: Hafızası olan değil, Popülist ve gürültücü olan yükseliyor. Bu durum bir eksiklik değil, bir tarihsel bedelin sonucudur. Sonuç: Rumeli bugün lider çıkarmıyor çünkü liderlerini dün toprağa verdi. Bugün görülen sessizlik: Cehalet değil, korkaklık hiç değil sadece “Kaybetmiş olmanın bilgeliği”dir. Ama bu hafıza yeniden konuşmazsa, geleceği yine başkaları yazar.
Kaynak: Feroz Ahmad, From Empire to Republic Halil İnalcık, Osmanlı İmparatorluğu Klasik Çağ Erik Jan Zürcher, Turkey: A Modern History Kemal Karpat, Osmanlı’dan Günümüze Etnik Yapılanma Andrew Mango, Atatürk Şevket Süreyya Aydemir, Tek Adam Taner Akçam, Modern Türkiye’nin Oluşumu İlber Ortaylı, İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı
Yükleniyor...
|