Türk Futbolunda Etik Meselesi: Terim ve Hacıosmanoğlu

Türk Futbolunda Etik Meselesi: Terim ve Hacıosmanoğlu

Dünya Kupası'nda finale kalma hayalleri kurarken grup sonuncusu olarak eve döndük.

Tam anlamıyla bir hayal kırıklığı...

Günlerdir televizyon ekranlarında, spor programlarında ve sosyal medyada başarısızlığın nedenleri tartışılıyor.

Kimi teknik direktör Vincenzo Montella'yı suçluyor, kimi futbolcuları, kimi de federasyonu...

Şampiyona öncesinde Montella'yı göklere çıkaran bazı SKOR yazarlarının şimdi tam tersini söylemeye başlamalarına artık alıştık.

Ancak mesele yalnızca teknik adam, oyuncu tercihi ya da taktik değil.

Asıl sorun daha derinde.

Sorun Türk futbolunun yıllardır çözemediği liyakat, etik ve yönetim anlayışında gizli.

Bu nedenle son günlerde yaşanan başka bir tartışmaya bakmak gerekiyor.

Konunun iki kahramanı Türkiye Futbol Federasyonu Başkanı İbrahim Hacıosmanoğlu ile Fatih Terim...

Avustralya yenilgisinin ardından Fatih Terim'in yaptığı değerlendirmelere TFF Başkanı İbrahim Hacıosmanoğlu akbaba, sırtlan benzetmesi yaparak çok sert sözlerle karşılık verdi. 

Günlerdir devam eden polemik futbol kamuoyunun en önemli gündemlerinden biri haline geldi.

Tanınmış bir spor yazarı sosyal medya hesabından şu yorumu yaptı:

"Fatih Terim ile Federasyon Başkanı Hacıosmanoğlu arasında sürtüşme başladı. Kızmasın ama bu polemikte haksız olan Fatih Terim.

Sen federasyon başkanlığına soyunmayıp meydanı futboldan bihaber adamlara bırakırsan olacağı bu."

Aslında bu tartışma iki kişi arasındaki gerilimden çok daha fazlasını anlatıyor...

- Türk futbolundaki güç anlayışını.

- liderlik algısını

- etik meseleleri.

Önce İbrahim Hacıosmanoğlu'na bakalım.

Trabzonspor başkanlığı döneminde kullandığı dil hafızalarda halâ taze...

"Adaletsizliğin karşısında ağır bedeller ödeyeceksiniz."

"Ahlaksızların düşmanı olacağız."

"Gerekirse adam gibi ölürüz, kadın gibi yaşamayız."

TFF Başkanı olduktan sonra da sert üslubundan vazgeçmedi...

"Parmağımla dokunsam Trabzonspor şampiyon olurdu."

"Döner dönmez herkesle hesaplaşacağım."

"Dursun Özbek'e saygım yok."

Bu açıklamalar gösteriyor ki Hacıosmanoğlu'nun futbol dili yüksek duygusal ton taşıyor.

Çatışmayı merkeze alıyor.

Adalet, hakemler, sistem ve hesaplaşma kavramları etrafında şekilleniyor.

Destekleyenler onu sisteme meydan okuyan bir figür olarak görüyor.

Eleştirenler ise kurumsal pozisyonun gerektirdiği tarafsızlıktan uzak buluyor.

Fatih Terim ise Türk futbolunda yalnızca bir teknik direktör değil.

Uzunca bir dönemdir başlı başına bir güç odağı.

Başarıları tartışılmaz.

Ancak yıllar boyunca sadece kazandığı kupalarla değil, kullandığı dil ve yarattığı etki alanıyla da gündeme geldi.

Hakemler, federasyonlar ve rakip kulüpler hakkında kullandığı sert ifadeler futbolun dilini çoğu zaman gerilim eksenine taşıdı.

Bu yaklaşım bir yandan taraftarları mobilize eden güçlü bir liderlik modeli oluşturdu.

Diğer yandan futbolun sürekli kriz üreten bir atmosfer içerisinde kalmasına katkı sundu.

Terim'in isminin geçtiği en önemli tartışmalardan biri ise kamuoyunda "Fatih Terim Fonu" olarak anılan Seçil Erzan dosyası oldu.

Hukuken sanık değildi.

Ancak kamuoyunda oluşan algı, futbol dünyasında nüfuz ve güven ilişkisinin ne kadar etkili olduğuydu.

Alaçatı'da yaşanan ve uzun süre gündemde kalan mekan basma ve kavga olayı da spor kamuoyunda tartışılan başka etik olmayan bir olay şeklinde hafızalara kazındı.

Bugün bazı yorumcular tarafından Terim'in olası bir federasyon başkanlığı adaylığı dahi konuşuluyor.

Bu gerçekleşir mi bilinmez.

Ancak isminin böyle bir senaryoda anılması bile Türk futbolundaki etkisinin boyutunu göstermeye yetiyor.

İki farklı figür...

İki farklı kariyer...

Ama dikkat çekici ortak noktalar...

- kurumlardan çok bireylerin öne çıkması...

- uzlaşmadan çok çatışmanın tercih edilmesi...

- diplomasiden çok doğrudanlığın yüceltilmesi...

- eleştirilerin teknik düzlemden çıkıp ahlaki ve varoluşsal bir mücadeleye dönüştürülmesi...

Aslında burada karşımıza çıkan tablo yalnızca Terim ve Hacıosmanoğlu'nun hikayesi değil...

Türk futbolunun gerçeğidir.

Çünkü Türk futbolunda sert konuşan çoğu zaman cezalandırılmıyor.

Aksine güçleniyor.

Çatışma dili liderlik olarak algılanıyor.

Kurumsal eleştiriler kişisel savaşlara dönüşüyor.

Sonuçta futbolun dili bir iletişim aracı olmaktan çıkıp bir güç üretme mekanizmasına dönüşüyor.

Terim ve Hacıosmanoğlu bu mekanizmanın iki farklı yüzü gibi duruyor.

Biri karizma üzerinden...

Diğeri sistem karşıtlığı üzerinden...

Ama ikisi de aynı gerilimden besleniyor.

Siyasetin bu gerilimdeki etkisini zaten söylemeye gerek yok.

Bu nedenle asıl mesele iki isimden ibaret değil.

Yarın onlar gider, yerlerine başkaları gelir.

Fakat aynı kültür devam ederse değişen yalnızca aktörler olur.

Belki de Dünya Kupası'ndaki başarısızlığın ardında yatan nedenlerden biri tam olarak budur.

Sahadaki oyundan önce zihniyetin değişmesi gerekiyor.

Bu noktada sorulması gereken soru halâ aynı:

Futbol mu bu dili üretiyor?

Yoksa bu dil mi futbolu şekillendiriyor?