Yapay Zeka Bestecileri

Yapay Zeka Bestecileri 

Son dönemlerde yeni yeni besteciler türedi.

Neredeyse iki saat arayla sosyal medya hesaplarında şarkılar paylaşıyorlar. 

Bu paylaşılanlara şarkı veya eser demek gerçek bestecilere büyük hakaret olur...

Çünkü tamamında eski şarkılardan alınmış birbirinin tekrarı olan melodiler ve prozodi hataları var.

Türk Musikisi seven biri olarak durumu dile getirmek şart oldu...

Bir medeniyetin seviyesini anlamak istiyorsanız, binalarına değil müziğine bakmak gerek...

Çünkü müzik, bir toplumun ruhunun sesidir.

Bu topraklar asırlar boyunca yalnızca müzik üretmedi...

Duygu üretti, estetik üretti, zarafet üretti.

Bir düşünün...

Gül kokulu bir caminin kubbesinde yükselen Itri'nin Segah makamındaki Salat-ı Ümmiye'sini...

Hammamizade İsmail Dede Efendi'nin "Yine Bir Gülnihal"ini...

Hacı Arif Bey'in gönül yangınlarını dile getiren eserlerini...

Tanburi Cemil Bey'in Nikriz Longası'nı...

Sadettin Kaynak'ın insanın içine işleyen onlarca şaheserini...

Selahattin Pınar'ın kırılmış kalbini notalara dönüştüren bestelerini...

Münir Nurettin Selçuk'un Kalamış'ta aldığı o eşsiz huzuru...

Avni Anıl'ın aşkı zarafetle anlatan melodilerini...

Bu eserlerin ortak bir yanı var...

Onlar bir algoritmanın değil, insan kalbinin ürünüdür.

Her biri yaşanmışlıkların, özlemlerin, ayrılıkların, umutların ve hayal kırıklıklarının içinden doğmuştur.

Çünkü gerçek sanat, teknik bir üretim değildir.

Gerçek sanat, insanın kendi ruhuyla yaptığı hesaplaşmanın sesidir.

Dede Efendi, Hacı Arif Bey, Selahattin Pınar, Sadettin Kaynak, Avni Anıl, Şekip Ayhan Özışık, Rakım Elkutlu, Neveser Kökdeş, Münir Nurettin Selçuk, Alaeddin Yavaşça, Cinüçen Tanrıkorur...

Bu isimler sadece bestekar değildir.

Bunlar bir kültürün hafızasıdır.

Onlar nota yazmadılar.

Yaşadılar.

Sevdiler.

Acı çektiler.

Özlediler.

Kaybettiler.

Bütün bunları müziğe dönüştürdüler.

Bugün ise bambaşka bir çağdayız.

Artık yaşamak yerine üretmek isteyen bir çağ.

Hissetmek yerine kopyalamayı tercih eden bir çağ.

Öğrenmek yerine kısa yoldan sonuç almak isteyen bir çağ.

Maalesef yapay zeka teknolojileri de bu tembelliğin en yeni oyuncağı haline geldi.

Yanlış anlaşılmasın.

Sorun yapay zekada değil...

Yapay zekayı kullanarak sanatçı rolüne soyunanlarda...

Çünkü bugün sosyal medyada dolaşan sayısız örnekte gördüğümüz şey sanat değil, dijital taklitçiliktir.

Adam hayatında bir makam çalışmamış.

Usul nedir bilmiyor.

Form nedir bilmiyor.

Beste nasıl kurulur bilmiyor.

Ama birkaç komut yazıyor ve ortaya çıkan ürünü kendi eseri gibi sunuyor.

Daha kötüsü bunu büyük bir özgüvenle yapıyor.

Eskiden bir bestekar olmak için ömür verilirdi.

Bugün birkaç dakikalık işlem sonunda insanlar kendilerini besteci ilan ediyor.

Bu yalnızca komik değildir.

Aynı zamanda trajiktir.

Çünkü sanatın değersizleşmesine yol açıyor.

Yapay zeka ile üretilen birçok parçayı dinlediğinizde ilk anda kulağa hoş gelen bir yapı duyarsınız.

Ancak dikkatli bir kulak başka bir şey fark eder.

Orada bir yerlerde tanıdık melodiler dolaşmaktadır.

Başka eserlerin gölgeleri görünmektedir.

Başka bestelerin izleri hissedilmektedir.

Çünkü yapay zeka ilham almaz.

Yapay zeka yaşanmışlık üretmez.

Yapay zeka aşk acısı çekmez.

Yapay zeka yalnızlık bilmez.

Yapay zeka çocukluğunu özlemez.

Yapay zeka annesinin mezarı başında ağlamaz.

Yapay zeka yalnızca verileri işler.

Dolayısıyla ortaya koyduğu şey de çoğu zaman büyük bir kolajdan ibarettir.

Asıl sorun burada başlıyor.

Bu kolajları sanat diye pazarlayanlar türedi.

Üstelik bunların arasında müzik öğretmenleri, amatör sanatçılar ve yıllardır musiki camiasının içinde bulunanlar da var. 

Daha vahim olanı bu yapay zeka ürünlerini seslendiren TRT sanatçıları dahi bulunuyor!

İnsan ister istemez şu soruyu soruyor:

Bir müzik öğretmeni, yapay zekanın ürettiği melodilerin hangi eserlerden izler taşıdığını fark etmiyorsa nasıl müzik öğretiyor?

Yılların sanatçıları fark ediyor da susuyorsa bu daha büyük bir problem değil midir?

Çünkü burada sadece estetik değil, etik bir mesele vardır.

Bir zamanlar intihal denilen şey büyük bir ayıptı.

Bugün ise algoritmanın arkasına saklanınca intihal görünmez hale geliyor.

Sözde herkes masum.

Sözde herkes üretken.

Sözde herkes sanatçı.

Oysa ortada sanatçı yok, melodi hırsızı Zübük Zade’ler var.

Ortada yalnızca üretim simülasyonu var.

Daha da vahimi, sosyal medya bu sahte başarı hikayelerini ödüllendiriyor.

Bir kişinin yıllarca çalışarak ortaya koyduğu özgün eser birkaç yüz kişiye ulaşırken, yapay zeka ile hazırlanmış yüzlerce benzer parça milyonlarca görüntülenme alabiliyor.

Çünkü çağımız kaliteyi değil, miktarı ödüllendiriyor.

Derinliği değil, hızı ödüllendiriyor.

Emeği değil, görünürlüğü ödüllendiriyor.

Bu sebeple bugün müzik dünyasında sessiz bir kriz yaşanıyor.

İnsanlar müziği dinlemiyor.

Tüketiyor.

Şarkıları yaşamıyor.

Kaydırıyor.

Melodileri hatırlamıyor.

Geçiyor.

Böyle bir ortamda büyük bestekarların ortaya çıkması da giderek zorlaşıyor.

Çünkü büyük sanatçı sabır ister.

Disiplin ister.

Fedakarlık ister.

Oysa günümüz kültürü bunların tam tersini teşvik ediyor.

Hemen şimdi.

Hemen burada.

Hemen sonuç.

Belki de bu sebeple yüzlerce yapay zeka şarkısı dinliyoruz ama içlerinden bir tanesini bile bir yıl sonra hatırlamıyoruz.

Oysa aradan yüz yıl geçmesine rağmen halâ Dede Efendi'nin eserlerini söylüyoruz.

Halâ Selahattin Pınar'ın hüznüne ortak oluyoruz.

Halâ Avni Anıl'ın özgün melodilerindeki aşkını hissediyoruz.

Çünkü gerçek sanat zamanın önünde yürüyor.

Taklit ise zamanın içinde kayboluyor.

Bugün yaşadığımız sorun teknoloji meselesi değildir.

Hakikat meselesidir.

Bir düğmeye basarak bestekar olunamayacağını hatırlama meselesidir.

Yapay zeka milyonlarca nota üretebilir.

Ama bir tek kalp üretemez.

Sanatın asıl hammaddesi nota değil, kalptir.

Bu yüzden gelecekte insanlar bugünün binlerce yapay zeka şarkısını unutacaklar.

Fakat Itri'nin, Dede Efendi'nin, Hacı Arif Bey'in, Sadettin Kaynak'ın, Selahattin Pınar’ın ve Avni Anıl’ın eserleri yaşamaya devam edecek.

Çünkü teknoloji değişir.

Moda değişir.

Araçlar değişir.

Ama kalbin, ruhun özü değişmez.

İnsan ruhuna dokunamayan hiçbir şey gerçek sanat olarak kalamaz.