BOSNA KASABI RATKO MLADİÇ ÖLDÜ…

BOSNA KASABI RATKO MLADİÇ ÖLDÜ…

Ama Srebrenitsa'nın acısı, Boşnakların yüreğindeki yara ve adalet arayışı yaşamaya devam edecek 27 Ağustos 2026… Cehennemde ateşin bol olsun..

Bosna Hersek'in ve insanlık tarihinin en karanlık sayfalarına adını kara harflerle yazdıran Ratko Mladiç, 1995 yılında Srebrenitsa'da işlenen soykırımın başlıca sorumlularından biri olarak aldığı müebbet hapis cezasını çekerken Lahey'de öldü.

Onun ölümü, geride bıraktığı suçların ağırlığını ortadan kaldırmayacaktır.

Çünkü Srebrenitsa unutulmadı.

11 Temmuz 1995'te Birleşmiş Milletler tarafından "güvenli bölge" ilan edilen Srebrenitsa'ya giren Mladiç komutasındaki Bosnalı Sırp güçleri, binlerce Boşnak erkek ve çocuğu sistematik biçimde katletti. Uluslararası mahkemelerin kararlarına göre 8 binden fazla Boşnak erkek ve çocuk öldürüldü. Aslında bu sayıyı çok daha fazla olduğu biliniyor.

Kadınlar, çocuklar ve yaşlılar yerlerinden edildi; aileler parçalandı; evler yakıldı; camiler ve İslam'ın izlerini taşıyan eserler yok edildi.

Bosna'nın şehirleri kuşatıldı. Saraybosna yıllarca bombaların, keskin nişancıların ve korkunun altında yaşadı.

Masum siviller hedef alındı. Kadınlara yönelik sistematik cinsel şiddet ve tecavüzler, zorla yerinden edilmeler, işkenceler ve infazlar Bosna halkının hafızasına silinmeyecek acılar olarak kazındı.

Ve Srebrenitsa'da öldürülen insanların bedenleri bile savaş suçlularının zulmünden kurtulamadı.

Bazı kurbanların kimliklerini ve mezarlarını gizlemek amacıyla cesetlerin farklı toplu mezarlara taşındığı ve parçalandığı, yıllar sonra yapılan araştırmalar ve mezar açma çalışmalarıyla ortaya çıkarıldı.

Bir insanın ölüsü bile düşmanından kurtulamıyorsa, orada artık savaş değil, insanlığın karanlık yüzü vardır.

Ratko Mladiç, yıllarca kaçtı. 16 yıla yakın bir süre adaletten saklandı. Ancak sonunda 26 Mayıs 2011'de Sırbistan'da yakalandı.

2017 yılında, Srebrenitsa soykırımı başta olmak üzere soykırım, insanlığa karşı suçlar ve savaş suçlarından ömür boyu hapse mahkûm edildi. 2021 yılında temyiz kararıyla hüküm kesinleşti.

Bugün artık hayatta değil. Fakat onun ölümü, Srebrenitsa'da öldürülen çocukların hayatını geri getirmeyecek.

Annelerin evlatlarına duyduğu özlemi dindirmeyecek. Babaların, kardeşlerin ve eşlerin yüreğindeki acıyı silemeyecek.

Toplu mezarlardan çıkarılan kemikler, yıllarca bekleyen aileler ve her 11 Temmuz'da yeniden yaşanan o büyük yas, insanlığın hafızasında kalmaya devam edecek.

Çünkü bazı suçların cezası bir ömür boyu hapis değildir. Bazı suçların gerçek cezası, tarihin hükmüdür. Ratko Mladiç'in adı artık bir generalin adı olarak değil; Srebrenitsa'nın, Saraybosna'nın, Foça'nın, Prijedor'un, Vişegrad'ın, Bihaç'ın ve Bosna'nın ve daha bir çok kentin yaşadığı büyük insanlık trajedisinin sembollerinden biri olarak anılacaktır.

Silahsız ve masum insanlara karşı işlenen bu suçlar, yalnızca Boşnakların değil, bütün insanlığın vicdanında açılmış yaralardır.

Bizler kin ve intikam istemiyoruz. Bizler unutulmamasını, inkâr edilmemesini ve tarihin doğru anlatılmasını istiyoruz.

Çünkü unutulan her soykırım, gelecekte işlenebilecek yeni suçlara kapı açar.

Bu nedenle Srebrenitsa'nın adı unutulmayacak.

Şehitlerin isimleri unutulmayacak.

Annelerin gözyaşları unutulmayacak.

Çocukların yarım kalan hayatları unutulmayacak.

Ve Ratko Mladiç'in adı da tarih boyunca, aldığı mahkûmiyetin tarif ettiği şekilde anılacaktır: SOYKIRIMIN, SAVAŞ SUÇLARININ VE İNSANLIĞA KARŞI İŞLENEN AĞIR SUÇLARIN SORUMLULARINDAN BİRİ OLARAK…

Eli kanlı ahlaksızın dünyadaki hayatı sona erdi. Fakat Srebrenitsa'nın hesabı insanlığın hafızasında yaşamaya devam edecek.

Allah, Srebrenitsa'da ve Bosna'nın dört bir yanında katledilen bütün masum Boşnaklara rahmet eylesin.

Geride kalan ailelere sabır versin.

Ve insanlık bir daha Srebrenitsa gibi bir vahşeti asla yaşamasın.

UNUTMADIK.

UNUTMAYACAĞIZ.

UNUTTURMAYACAĞIZ.

SREBRENİTSA'YI UNUTMAK, İNSANLIĞI UNUTMAKTIR.

11 TEMMUZ 1995 — SREBRENİTSA

DAİMA HATIRLANACAK.