8 EKİM’İN “RUMELİ VE BALKANLARDAN BÜYÜK GÖÇLERİ VE KAYBETTİKLERİMİZİ ANMA GÜNÜ” OLSUN

TBMM Dilekçe Komisyonu Başkanlık Divanı, 26 Eylül 2025 tarihli ve 12570 sayılı kararıyla başvuruya resmî cevap vermiştir.

TBMM’nin cevabında, talebin karşılanmasının mevcut mevzuatta değişiklik veya yeni bir yasal düzenleme gerektirdiği belirtilmiş; TBMM İçtüzüğü’nün 116’ncı maddesi uyarınca yeni bir kanun veya kanun değişikliği gerektiren dilekçelerin Dilekçe Komisyonunda görüşülemeyeceği açıklanmıştır.

Bu nedenle karar, talebin tarihsel veya toplumsal gerekçesi hakkında bir kabul veya ret değerlendirmesinden ziyade, Komisyonun görev alanına ilişkin usulî bir karardır.

Bundan sonraki hukuki aşama, bir veya daha fazla milletvekilinin kanun teklifini sahiplenerek TBMM Başkanlığına sunmasıdır. Anayasa’nın 88’inci maddesine göre kanun teklif etmeye milletvekilleri yetkilidir.

NEDEN 8 EKİM?

8 Ekim’in önerilmesinin temel tarihsel gerekçesi, 8 Ekim 1912’de Karadağ’ın Osmanlı Devleti’ne savaş ilan ederek İşkodra üzerine taarruza başlamasıdır. Türk Tarih Kurumu, bu olayı Balkan Harbi’nin başlangıç sürecinde temel dönüm noktası olarak kaydetmektedir. Millî Savunma Bakanlığı’nın Balkan Harbi kronolojisi de 8 Ekim 1912 tarihinde Karadağ Devleti’nin Osmanlı Devleti’ne savaş ilan ettiğini açıkça belirtmektedir.

Bu nedenle 8 Ekim, yalnızca tek bir ülke veya tek bir göç dalgasının Türkiye’ye geliş tarihini değil, Balkan Savaşlarıyla belirginleşen büyük tarihsel kırılmanın başlangıcını simgeleyen ortak bir tarih olarak önerilmektedir.

Amaç, 1912–1913 dönemiyle sınırlı kalmaksızın, farklı dönemlerde Rumeli ve Balkan coğrafyasından Anadolu’ya ve Türkiye’ye yönelen göçlerin ortak hafızasını temsil edebilecek kapsayıcı bir gün oluşturmaktır.

8 Ekim’in seçilmesinde üç temel gerekçe bulunmaktadır:

Tarihsel başlangıç: 8 Ekim 1912, Karadağ’ın Osmanlı Devleti’ne savaş ilan ettiği ve Birinci Balkan Savaşı’nın başladığı tarih olarak resmî ve akademik kaynaklarda yer almaktadır.

Kapsayıcılık: Belirli bir göçmen grubunun Türkiye’ye geliş tarihini esas almak yerine, farklı ülkelerden ve farklı dönemlerde gelen Rumeli/Balkan göçmenlerini ortak bir tarihsel hafıza altında kapsayabilecek bir başlangıç tarihi seçilmesi amaçlanmaktadır.

Takvim ve hukuki statü: 8 Ekim, 18 Mart Şehitler Günü veya 19 Eylül Gaziler Günü gibi özel bir kanunla düzenlenmiş ulusal bir anma günü değildir. Bununla birlikte Millî Eğitim Bakanlığı’nın Belirli Gün ve Haftalar çizelgesinde 8–12 Ekim “Ahilik Kültürü Haftası” olarak yer almaktadır.

BUNDAN SONRAKİ YASAL SÜREÇ

Kanun teklifi metninin ve genel gerekçenin hazırlanması; bir veya daha fazla milletvekilinin teklifi sahiplenerek TBMM Başkanlığına sunması; teklifin ilgili ihtisas komisyonuna havale edilmesi; komisyon görüşmeleri ve rapor aşamasının ardından teklifin TBMM Genel Kurulunda görüşülmesi ve oylanması gerekmektedir.

Kabul edilen kanunun Cumhurbaşkanlığına gönderilmesi ve Anayasa’nın 89’uncu maddesindeki süreç sonunda Resmî Gazete’de yayımlanmasıyla düzenleme yürürlüğe girebilir.

Türkiye’de bunun benzer bir hukuki modeli bulunmaktadır. 4768 sayılı Kanun ile 18 Mart “Şehitler Günü”, 19 Eylül ise “Gaziler Günü” olarak ilan edilmiştir. Bu örnek, 8 Ekim için de benzer bir kanuni modelin hukuken mümkün olabileceğini göstermektedir.

Biz Rumeliyiz Platformu